3.2.3.1.1. Cramer ϒ katsayısı
Cramer ϒ Korelasyonu
İlişkisi
araştırılan iki süreksiz değişkenden en az birinin kategori sayısı ikiden fazla
ise phi korelasyon katsayısının geliştirilmiş hali olan Cramer ϒ korelasyonu hesaplanır (Akbulut,
2010, s. 59; Kilmen, 2015, s. 120). “ϒ” ile
gösterilen bu korelasyon 0 ile 1 arasında değerler alır (Alpar, 2016, s. 437).
Ki-kare değerine dayalı olarak hesaplanan bu katsayının formülü aşağıda
verilmiştir.
Örnek: Ortaokul öğrencilerin anne eğitim düzeyleri ile sanatla uğraşma durumları arasındaki ilişki merak ediliyor. Bu aşamada 4 düzeyli anne eğitim durumu ile 2 düzeyli sanatla uğraşma durumları arasındaki korelasyon Cramer V katsayısı ile hesaplanabilir.
SPSS Uygulaması
Cramer
ϒ korelasyonu katsayısı
hesaplayabilmek için SPSS’in Analyze sekmesindeki
descriptive statistics seçeneği
tercih edilir. Sonrasında crosstabs
tıklanarak ortaya çıkan pencerede rows ve column kısımlarına değişkenler
atanır. Statistics butonuna
tıklandığında ortaya çıkan pencereden chi-square
ve Phi and Cramer’s ϒ seçenekleri tıklanır. Ok tuşuna basılarak Cramer ϒ korelasyon katsayısı
elde edilir.
Not: Bu
katsayı Jamovi programında hesaplanamamaktadır.
Sonuçların Yorumlanması
Bu araştırmada ortaokul öğrencilerinin anne eğitim durumları ile sanatla uğraşma durumları arasındaki ilişki incelenmek istenmektedir. Elde edilen bulgulara göre ortaokul öğrencilerinin annelerinin eğitim düzeyleri ile öğrencilerin sanatla uğraşıp uğraşmama durumları arasında orta düzeyde anlamlı pozitif bir ilişki bulunmaktadır (v = ,52, p < ,05).
Sonuçların Yorumlanması
Bu araştırmada ortaokul öğrencilerinin anne eğitim durumları ile sanatla uğraşma durumları arasındaki ilişki incelenmek istenmektedir. Elde edilen bulgulara göre ortaokul öğrencilerinin annelerinin eğitim düzeyleri ile öğrencilerin sanatla uğraşıp uğraşmama durumları arasında orta düzeyde anlamlı pozitif bir ilişki bulunmaktadır (v = ,52, p < ,05).
Kaynakça
Akbulut, Y. (2010). Sosyal bilimlerde
SPSS uygulamaları: Sık kullanılan istatiksel analizler ve açıklamalı SPSS
çözümleri. İstanbul: İdeal Kültür Yayıncılık.
Alpar, R. (2016). Uygulamalı çok
değişkenli istatistiksel yöntemler. Ankara: Detay Yayıncılık.
Kilmen, S. (2015). Eğitim araştırmacıları için SPSS uygulamalı istatistik. Ankara: Edge Akademi.